SOH pin xe điện là gì: Vì sao giảm theo thời gian và các yếu tố ảnh hưởng

Xe điện đang ngày càng trở nên phổ biến trên toàn cầu nhờ những ưu điểm vượt trội về môi trường và chi phí vận hành. Tuy nhiên, một trong những mối quan tâm lớn nhất của người dùng khi quyết định chuyển sang xe điện chính là tuổi thọ và hiệu suất của pin – “trái tim” của chiếc xe.

Không giống như bình xăng truyền thống có thể giữ nguyên dung tích theo năm tháng, pin xe điện sẽ dần suy giảm khả năng lưu trữ năng lượng sau mỗi lần sạc-xả. Điều này được đo lường thông qua chỉ số SOH (State of Health). Việc hiểu rõ SOH là gì, tại sao nó giảm, và những yếu tố nào ảnh hưởng đến quá trình này sẽ giúp quý chủ xe điện khai thác tối đa tuổi thọ pin, tiết kiệm chi phí và có trải nghiệm tốt nhất.

Tổng quan về SOH của pin xe điện

Pin lithium-ion trong xe điện trải qua những thay đổi hóa học không thể đảo ngược trong quá trình hoạt động. Mỗi lần sạc-xả, các phản ứng điện hóa bên trong pin tạo ra những biến đổi nhỏ tích lũy dần, làm giảm khả năng lưu trữ và cung cấp năng lượng.

Tại sao SOH giảm theo thời gian?

Pin lithium-ion trong xe điện trải qua những thay đổi hóa học không thể đảo ngược trong quá trình hoạt động. Mỗi lần sạc-xả, các phản ứng điện hóa bên trong pin tạo ra những hư hỏng nhỏ tích lũy dần, làm giảm khả năng lưu trữ và cung cấp năng lượng.

Các yếu tố ảnh hưởng đến suy giảm SOH

Chu kỳ sạc-xả

Mỗi lần sạc đầy và xả hết được tính là một chu kỳ. Pin xe điện thường có tuổi thọ từ 1000-2000 chu kỳ trước khi SOH giảm xuống dưới 80%. Việc sử dụng thường xuyên với nhiều chu kỳ sạc-xả sẽ làm pin lão hóa nhanh hơn.

Nhiệt độ

√ Nhiệt độ cao (trên 45°C): Tăng tốc độ phản ứng hóa học không mong muốn, làm pin suy giảm nhanh chóng.
√ Nhiệt độ thấp (dưới 0°C): Giảm hiệu suất hoạt động và có thể gây hư hỏng nếu sạc khi pin quá lạnh.
√ Nhiệt độ tối ưu: 15-35°C giúp kéo dài tuổi thọ pin.

Mức độ sạc (Depth of Discharge – DoD)

Sạc pin từ 0% lên 100% (DoD 100%) gây hại nhiều hơn so với sạc từ 20% lên 80% (DoD 60%). Việc duy trì mức pin trong khoảng 20-80% giúp giảm áp lực lên pin và kéo dài tuổi thọ.

Lưu ý: Pin LFP/Gotion hoạt động tốt nhất trong khoảng 20-100% (DoD 80%).

Tốc độ sạc

√ Sạc nhanh DC: Tiện lợi nhưng tạo nhiệt cao và áp lực lên pin, nếu lạm dụng sẽ làm giảm SOH nhanh.
√ Sạc chậm AC: Nhẹ nhàng hơn với pin, giúp kéo dài tuổi thọ.

Lời khuyên là nên kết hợp cả hai loại sạc kết hợp với DOD hợp lý: Sạc nhanh nên đặt mức sạc tối đa 80%. Và với cell LFP định kỳ sạc chậm lên 100% ít nhất 1 lần/tháng.

Thời gian và điều kiện để xe không sử dụng

Để xe không sử dụng trong thời gian dài với pin đầy (gần 100%) hoặc pin cạn (dưới 10%) đều gây hại. Mức pin lý tưởng khi cất xe lâu ngày là khoảng 50-60%.

Phong cách lái xe

Tăng tốc đột ngột và phanh gấp thường xuyên khiến pin phải cung cấp/thu hồi dòng điện lớn, tạo áp lực và nhiệt, góp phần làm giảm SOH.

Lão hóa theo lịch (Calendar Aging)

Ngay cả khi không sử dụng, pin vẫn tự nhiên lão hóa theo thời gian do các phản ứng hóa học chậm xảy ra bên trong. Đây là quá trình không thể tránh khỏi.

Cách bảo vệ SOH của pin xe điện

√ Tránh sạc đầy thường xuyên, duy trì pin ở 20-80% (20-100% đối với pin LFP/Gotion)
√ Với pack pin cell LFP sạc đầy 100% ít nhất 1 lần/tháng, trước khi sạc nên chạy xe về 20% và để xe ngủ 2h ( Với Pin cell NMC/NCA nên hạn chế sạc đầy 100%, chỉ sạc đầy khi cần thiết đi xa)
√ Hạn chế sử dụng sạc nhanh khi không cần thiết.
√ Đỗ xe ở nơi mát mẻ, tránh phơi nắng.
√ Không để pin quá thấp (dưới 10%) trong thời gian dài.
√ Vận hành xe êm ái, tránh tăng tốc đột ngột.
√ Nếu không sử dụng lâu, giữ pin ở khoảng 50%.

Kết luận

SOH giảm là quá trình tự nhiên của mọi loại pin, nhưng cách sử dụng và bảo quản đúng cách có thể kéo dài tuổi thọ pin đáng kể. Hiểu rõ các yếu tố ảnh hưởng giúp người dùng xe điện tối ưu hóa chi phí và trải nghiệm sử dụng trong dài hạn. Hầu hết pin xe điện hiện đại vẫn giữ được SOH trên 70% sau 8-10 năm sử dụng nếu được chăm sóc tốt.

Với các loại pack pin, khách hàng có thể yên tâm vì VinFast và nhà cung cấp cam kết bảo hành 8 năm/160.000 km hoặc 10 năm/200.000 km; trong trường hợp không đạt tiêu chuẩn, xe sẽ được bảo hành theo chính sách hiện hành.

Diễn đàn “VinFast – Chăm sóc & Chia sẻ” không chỉ là kênh hỗ trợ kỹ thuật, mà đang dần trở thành một phần không thể thiếu trong hành trình trải nghiệm của mỗi chủ xe VinFast.

Tham gia ngay: [Diễn đàn VinFast Chăm sóc & Chia sẻ]

Tư vấn chuyên gia: 1900 232389 → Nhánh 1 → Phím 3

Bạn cần đăng nhập để tương tác với nội dung này: Đăng nhập.