Thực tế sử dụng so với chuẩn NEDC/WLTP: Vì sao quãng đường có thể khác nhau?

Khi tìm hiểu về xe điện, chủ xe thường thấy các nhà sản xuất công bố quãng đường di chuyển theo tiêu chuẩn NEDC hoặc WLTP. Đây là những chu trình thử nghiệm được thực hiện trong điều kiện kiểm soát nghiêm ngặt để tạo chuẩn tham chiếu. Tuy nhiên, trên thực tế, quãng đường chủ xe đi được có thể chênh lệch đáng kể do điều kiện vận hành và thói quen sử dụng rất đa dạng.

So sánh điều kiện thử nghiệm và thực tế sử dụng

Từ bảng trên có thể thấy rõ: điều kiện thử nghiệm được “chuẩn hóa” hoàn toàn – đường bằng phẳng, nhiệt độ ổn định trong dải quy định, không có gió cản, các thiết bị điện tử không hoạt động… Trong khi đó, điều kiện thực tế luôn biến đổi theo từng hành trình, vùng miền và cách sử dụng của mỗi chủ xe.

Hai nhóm yếu tố chính gây ra sự chênh lệch

1. Yếu tố khách quan (môi trường – hạ tầng – giao thông)

Những yếu tố này nằm ngoài tầm kiểm soát của chủ xe:

√ Địa hình: Độ dốc đường, đèo dốc kéo dài
√ Thời tiết: Nhiệt độ ngoài trời, sức cản gió
√ Giao thông: Tắc nghẽn, dừng – khởi hành liên tục
√ Hạ tầng: Chất lượng mặt đường, loại địa hình

Các yếu tố này gần như luôn xuất hiện trong vận hành thực tế và làm tăng mức tiêu thụ năng lượng đáng kể so với môi trường phòng thí nghiệm.

2. Yếu tố chủ quan (thói quen sử dụng – tải điện – cấu hình vận hành)

Nhóm yếu tố này phụ thuộc vào cách Quý Thành viên sử dụng xe:

√ Thiết bị tiện ích: Điều hòa, sưởi, đèn, hệ thống giải trí, sạc điện thoại…
√ Phong cách lái: Chế độ lái (Eco/Normal/Sport), tốc độ xe, cách tăng giảm tốc
√ Tải trọng: Số hành khách, hành lý thực tế

Đặc biệt quan trọng: Tình trạng pin (SOH – State of Health) sẽ suy giảm dần theo thời gian và cách sử dụng, dẫn đến mức tiêu hao tăng lên và quãng đường hoạt động giảm xuống so với lúc xe mới.

Lưu ý về đặc tính động cơ điện

Động cơ điện có đặc tính tiêu hao khác biệt so với động cơ xăng truyền thống. Trong một số tình huống – đặc biệt khi vận hành ở tốc độ cao hoặc tăng tốc mạnh – mức tiêu thụ năng lượng có thể tăng vọt.

Theo các nghiên cứu thực tế: Khi tổng hợp tất cả các yếu tố trên, mức tiêu hao năng lượng thực tế có thể cao hơn tới 35% so với điều kiện thử nghiệm trong phòng lab.

Kết luận

NEDC/WLTP là số liệu tham chiếu theo chuẩn thử nghiệm không phải là cam kết về quãng đường chủ xe sẽ đi được. Quãng đường thực tế phụ thuộc nhiều vào điều kiện đường sá và thời tiết tại địa phương, mức độ sử dụng các tiện ích trong xe, tốc độ và phong cách lái xe, tải trọng vận hành thực tế, cũng như tình trạng sức khỏe của pin theo thời gian. Hiểu rõ những yếu tố này sẽ giúp Quý Thành viên dự tính quãng đường chính xác hơn, lập kế hoạch sạc xe hợp lý và điều chỉnh thói quen lái xe để tối ưu hóa hiệu suất sử dụng pin.