Đến năm 2030, xe điện sẽ chiếm hơn 60% doanh số ô tô toàn cầu

Theo Kịch bản giảm lượng khí thải về 0% năm 2050 (NZE) của Cơ quan Năng lượng Quốc tế IEA, thế giới sẽ ngừng bán ô tô động cơ đốt cơ đốt trong (ICE) vào năm 2035. Cùng lúc đó, tỷ lệ xe điện cần đạt khoảng 60% tổng doanh số ô tô vào năm 2030 để duy trì lộ trình không phát thải ròng CO2 năm 2050. Cuối năm 2021, số lượng ô tô điện trên toàn cầu đã vượt ngưỡng 16,5 triệu chiếc. Mặc dù con số này sẽ tăng lên gần 350 triệu xe vào năm 2030, nhưng sự tăng trưởng trong tương lai phụ thuộc vào nỗ lực đa dạng hóa nguồn cung cho sản xuất pin và khoáng sản quan trọng. Những yếu tố này sẽ hạn chế rủi ro tắc nghẽn nguồn cung và tối ưu giá thành xe điện.

Việc gia tăng nhu cầu sử dụng xe điện sẽ cần sự hỗ trợ từ chính phủ nhằm thúc đẩy lắp đặt bộ sạc trong các tòa nhà ở và thương mại, cũng như nơi làm việc. Theo đó, việc triển khai cơ sở hạ tầng sạc, đặc biệt là tại các khu đô thị đông dân cư sẽ được thúc đẩy bởi các chính sách, quy định của thành phố.

Điện khí hóa giao thông mang lại nhiều lợi ích, không chỉ giảm phát thải khí nhà kính mà còn giúp con người bớt sự phụ thuộc vào các nguồn nhiên liệu hóa thạch. Nó cũng đóng vai trò quan trọng trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình chuyển đổi sang các hệ thống năng lượng bền vững hơn.

Ví dụ, vào tháng 6 năm 2022, các thành viên của Nghị viện Châu Âu đã bỏ phiếu ủng hộ lệnh cấm bán ô tô chạy bằng động cơ diesel và xăng bắt đầu từ năm 2035. Để đáp ứng sự tăng trưởng trong nhu cầu sử dụng ô tô điện thay thế xe động cơ đốt trong, cơ sở hạ tầng sạc cần phải được mở rộng và nâng cấp đáng kể. Trong đó, khách hàng cá nhân là một trong những đối tượng sử dụng xe điện tiềm năng nhất. Thông qua việc đầu tư vào cơ sở hạ tầng sạc tại các tòa nhà, chính phủ có thể thúc đẩy mọi người chuyển đổi từ xe xăng sang xe điện dễ dàng hơn. Thống kê cho thấy khoảng 89% trạm sạc xe điện toàn cầu là của tư nhân, được đặt ở những nơi có thể tiếp cận dễ dàng nhất, chẳng hạn như tại nhà riêng hoặc các tòa văn phòng. Để giúp khách hàng tiếp cận điểm sạc xe điện thuận tiện và tiết kiệm, các nhà quy hoạch đô thị, cơ quan phụ trách nên yêu cầu đưa điểm sạc điện vào kế hoạch thiết kế tiêu chuẩn.

Các nhà đầu tư nên bổ sung và tăng cường thêm điểm sạc từ hộ gia đình đến những tòa nhà như khu chung cư, văn phòng, bãi đậu xe hoặc trung tâm thương mại. Sạc pin tại nhà và nơi làm việc sẽ là lựa chọn thuận tiện và ít tốn kém nhất cho chủ xe điện. Hơn nữa, biểu giá điện theo thời gian sử dụng hoặc thời gian thực cũng là yếu tố thúc đẩy người dùng tận dụng tối đa tính linh hoạt của xe điện. Mặc dù sự phát triển của xe điện sẽ dẫn đến tình trạng lưới điện bị quá tải nhưng khi các nguồn năng lượng phân tán được triển khai và ứng dụng cho việc sạc xe điện, con người sẽ có thể hạn chế tối đa các tác động tiêu cực lên lưới điện. 

Số lượng xe điện ngày càng tăng sẽ kéo theo sự tăng trưởng trong doanh số bán bộ sạc. Năm 2021, Trung Quốc dẫn đầu thị trường ô tô điện với 3,3 triệu chiếc. Hiện nay, bộ sạc dòng điện xoay chiều (AC) Cấp 1 (L1) và Cấp 2 (L2) đang là công nghệ chiếm ưu thế và dự kiến sẽ tiếp tục được nhiều người ưa chuộng đến năm 2030. Trong đó, bộ sạc L1 là là thiết bị tiêu chuẩn do các nhà sản xuất ô tô cung cấp, còn L2 có thể mua trực tiếp từ các nhà phân phối thứ ba. Để sử dụng L1, người dùng phải cắm trực tiếp vào ổ AC 120 V hoặc 240 V tiêu chuẩn. Bộ sạc L2 có thể hoạt động trên dòng điện xoay chiều một pha hoặc ba pha, do đó điện áp có thể thay đổi tùy theo khu vực từ 120 V đến 240 V và từ 380 V đến 480 V tương ứng. 

Ngoài chi phí trả trước cao, nhiều người dùng xe điện còn phải trả thêm chi phí đầu tư vào cơ sở hạ tầng sạc điện tại nơi họ sinh sống. Theo đó, hệ thống lưới điện đắt đỏ được sử dụng cho các bãi đỗ xe trong các tòa nhà cũng là một rào cản cho sự phát triển của xe điện. Việc cung cấp hạ tầng sạc đi kèm với công trình xây dựng sẽ giúp người dùng tối ưu chi phí khi sạc xe điện tại nhà hoặc văn phòng. Trong tương lai, khi công nghệ sạc thông minh V2G/V2B phát triển, các mô hình kinh doanh mới có thể giảm tổng chi phí sở hữu cho người dùng xe.

Những thách thức cũng tồn tại ở lĩnh vực liên quan đến công nghệ. Trong khi bộ sạc L1 và L2 dự kiến ​​sẽ tiếp tục cung cấp hầu hết năng lượng cho ô tô điện, một số công nghệ và thách thức mới cũng đang xuất hiện:

  • Để đạt mục tiêu quản lý năng lượng sạc linh hoạt, cần triển khai trên diện rộng hệ thống phương tiện và hạ tầng điện được kết nối, nhằm tránh tình trạng quá tải cho lưới điện.
  • Cùng với các giải pháp đặt người dùng làm trung tâm, những tính năng như nhận dạng, thanh toán và khả năng tương tác sẽ trở nên thiết yếu với người dùng. 
  • Các giao thức mới như Giao thức điểm sạc mở (OCPP) và các tiêu chuẩn như ISO 15118 đã được áp dụng, ô tô và bộ sạc cần phải thích ứng với chúng để kích hoạt tất cả các chức năng sẵn có. 
  • Các hệ thống sạc V2B và V2H cần cho phép xe cung cấpi cho nhà riêng hoặc các tòa nhà, cho phép các dịch vụ lưới điện linh hoạt được khai thác và sử dụng.
  • Sạc không dây và các công nghệ sạc mới khác sẽ xuất hiện trong vài năm tới và có thể được bổ sung vào hệ thống sạc của các tòa nhà.

(Theo IEA)

  1. Đi trước đón đầu tất cả vì một môi trường xanh bền vững mong xe điện sẽ sớm thay thế cho các loại xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch